GRİP ve GRİP AŞISI
Grip rahatsızlığına
İnfluenza virüsü neden olmaktadır. Influenza virüsü ortomiksovirüsler
grubundan bir virüstür. Negatif iplikli RNA içerir, RNA polimerazı
vardır. İnsanda hastalık yapan influenza virüsu, hayvanlarada hastalık
yapan influenza virüsunden farklıdır. İnsan influenza virüsu insanda,
hayvan influenza virüsu hayvanlarda hastalık yapar. Fakat bazı zamanlarda
insan ve kuş influenza virüslerinin genetik yapılarının karılmaları
ile meydana gelen Avian İnfluenza virüsü, insanlarda kuş gribi adlı
hastalığa neden olabilmektedir. Rna diziliminin çok segmentli oluşu
(8 segment) yeniden sıralanması ile genomda çok sık rekombinasyonlar
oluşmasına yol açabilmektedir. Bu rekombinasyonlar, hemaglutinin
ve nöraminidaz denilen proteinlerin değişmesine, böylece yeni antijenik
tiplerin ortaya çıkmasına bu da yeni ve değişik salgınlara yol açmaktadır.
Grip virusünün A, B ve C tipleri bulunmaktadır. A, en çok antijenik
değişiklik gösteren tiptir. C ise hiç değişiklik göstermez. A, şift
ve drift (pandemi ve epidemi) yapar. B drift büyük influenza salgınları
yapar. C ise şift ve drift yapmaz.
Hastalığın kuluçka dönemi 48-72 saattir. 40C üzerinde ateş, titreme,
yaygın kas ağrıları, konjunktivit hastalığın en önemli bulgularıdır.
Lenfadenopati ( lenf bezinin büyümesi) özellikle çocuklarda görülebilmektedir.
Çocuklarda gastrointestinal belirtiler de (karın ağrısı, bulantı,
kusma) sık karşılaştığımız bulgulardır.
Grip hastalığının
en sık görülen komplikasyonu zatüredir. En sık hastaneye yatış ve
ölüm nedeni de yine zatüredir. Erişkinlerde viral kaynaklı zatürelerin
en sık nedeni influenza virüsüdür. Perikardit, myokardit, myozit,
myoglobinüri, kas enzimlerinde artış, Gullian Barre ve Reye sendromu
grip virüsünün yol açabildiği önemli diğer komplikasyonlardır.
Grip hastalığı
ile ilgili bilinmesi gereken önemli bir nokta çocuklarda bu rahatsızlık
sırasında asla Aspirin kullanılmaması gerektiğidir. Aspirin kullanımı,
özellikle İnfluenza B tipinde görülen ensefalapati ve karaciğerde
yağlı dejenerasyonla seyreden Reye sendromuna yol açabilmektedir.
Tedavide Amantadin,
Ribavirin, Oseltamivir, Zanamivir gibi ilaçlar kullanılabilmektedir.
Korunmada Amantadin HCl kullanılabilir.
GRİP AŞISI
Korunmada en
önemli unsur aşı kullanımıdır. İnaktif (ölü) tüm virüsü içeren ve
subünit (split) aşıları vardır.
Virüsün sahip olduğu 2 proteinden hemaglutinine karşı oluşan antikorlar
virüsün infektivitesini nötralize ederek hastalığı önlerken nöraminidaza
ve iç ribonükleoproteine karşı antikorların ise bu tip bir koruyucu
etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenlerle aşı yapımıknda hemaglütinin
amntijeni hedeflenmektedir.
GRİP AŞISININ
HER YIL EKİM-KASIM AYLARINDA YAPILMASI ÖNERİLMEKTEDİR.
Aşının özellikle
yapılması gereken bazı durumlar vardır. Bunlar;
- 65 yaşının üzerindeki kişiler
- Çeşitli bakım evi ve huzur evinde yaşayan kişiler
- Kalp hastalığı ve kronik obstruktif akciğer hastalığı olan kişiler
- Çeşitli nedenlerle uzun süre aspirin tedavisi alacak çocuklar
(Reye sendromu tehlikesini ortadan kaldırmak amacıyla aşılanmaktadırlar)
- İmmunsüpresyonu olan kişiler
- Diabetes mellitus ve diğer kronik metabolik hastalığı olanlar
- Böbrek yetmezliği ve hemoglobinopatisi olanlar
- Gebeliğinin 2. ve 3. trimestırları grip mevsimine rastlayan bayanlar
- Ailelerinde risk grubundan kişiler bulunanlar
- Risk grubundaki kişilere hizmet veren personel
- Tüm sağlık personeli
- Profesyonel sporcular, önemli sınavlara hazırlanan öğrenciler
Aşı soğuk zincir
kurallarına uygun olarak muhafaza edilmelidir. Buz aküleri ile taşınmalıdır
veya buzdolabında (derin dondurucuda DEĞİL) saklanmalıdır.
Kişilerin allerjik
durumları aşı yapılmadan önce göz önünde bulundurulmalıdır.
Grip aşısı kas içine (çoğunlukla deltoid kasın) uygulanmaktadır.
Altı aydan küçük
çocuklara grip aşısı yapılmaz. 9 yaşından küçük çocuklara, ilk uygulamada
bir ay ara ile 2 doz yapılır. Daha önce aşılanmış çocuklara, 9 yaşın
üzerindekilerde ve erişkinlere tek doz yapılması önerilmektedir.
İnfluenza ve
boğmaca aşısı küçük çocuklarda febril reaksiyona neden olduğundan
DBT aşısının yapılmasından sonraki 3 gün içinde influenza aşısı
yapılmamalıdır.
|